Nasıl işliyor?
Özenli fotoğraflar, on binlerce takipçi, sürekli paylaşılan “kargoya verildi” hikâyeleri ve mutlu müşteri mesajları. Ürünün fiyatı biraz düşüktür, ama inanılmaz değildir. Sipariş DM’den alınır ve cümle aynıdır: “Siparişiniz için önce kapora, kalanı kapıda.” Kapora gönderildikten sonra ya hesap sizi engeller ya da “gümrük”, “kargo sigortası” gibi yeni ödemeler istenir.
Bir başka kalıpta sayfa, tanınmış bir markanın ya da gerçek bir butiğin adını ve fotoğraflarını kopyalar. Adı bir harf farklıdır ya da sonuna bir ek almıştır.
Takipçi ve yorum neden kanıt değil?
Takipçi ve beğeni satın alınabilen hizmetlerdir; yorumlar kapatılabilir ya da yalnızca olumlu olanlar bırakılabilir. Müşteri mesajı ekran görüntüleri kolayca hazırlanır. Bu yüzden bir sosyal medya hesabının popüler görünmesi, arkasında gerçek ve hesap verebilir bir işletme olduğunu göstermez.
Kefildar’da değerlendirmeler yalnızca aralarında sipariş olan taraflarca yazılabilir ve sonradan düzenlenemez ya da silinemez. Mağazaların yasal kimliği incelendiğinde “Kimliği doğrulanmış” rozeti görünür. Bunlar hiçbir sistemin kusursuz olmadığını değiştirmez, ama sosyal medyadaki bir takipçi sayısından daha fazlasını söyler.
Ödeme yapmadan önce kontrol edin
Satıcıya işletmenin tam unvanını, vergi numarasını ve adresini sorun; fatura kesip kesmediğini öğrenin. Gerçek bir işletme bu soruları yanıtlamaktan çekinmez. Ödeme istenen hesabın adı bu unvanla ya da işletme sahibinin adıyla eşleşmeli.
- Kapıda ödeme sunmayan ve yalnızca önceden havale isteyen satıcıya dikkat.
- Ödeme için bireysel ve ilgisiz bir kişinin IBAN’ı veriliyorsa ödemeyin.
- Hesap adını dikkatlice okuyun; bilinen bir markanın adındaki küçük farklar taklide işarettir.
- Hesabın ne zamandır açık olduğuna ve paylaşımların tarihine bakın.
- Hediye kartı, kripto para ya da “arkadaşımın hesabı” ile ödeme yapmayın.
Dolandırıldıysanız
Hemen bankanızı arayıp durumu bildirin. Profilin, paylaşımların ve yazışmaların ekran görüntülerini alın; hesap kısa sürede kapanabilir. Dekont ve IBAN bilgileriyle birlikte polise, jandarmaya ya da Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunun. Hesabı ilgili sosyal medya platformuna da bildirin.
Kefildar’daki bir mağaza ya da kullanıcı sizi sosyal medyaya yönlendirip orada ödeme istediyse, onu Kefildar’da sohbet menüsünden “Engelle / Şikayet et” ile bildirin.
Sık sorulan sorular
Çok takipçisi olan bir Instagram sayfasına kapora göndermek güvenli mi?
Takipçi sayısı güvenin kanıtı değildir; takipçi ve beğeni satın alınabilir, yorumlar kapatılabilir. Ürünü görmeden gönderilen kapora, satıcının dürüstlüğünden başka hiçbir güvenceye dayanmaz. İşletmenin unvanını ve adresini sorun, kapıda ödeme ya da elden teslim isteyin; ödeme hesabının adını kontrol edin.
Satıcı “kapıda ödeme yok, sadece havale” diyor, ne yapmalıyım?
Tanımadığınız bir satıcıda bu bir risk işaretidir. Satıcının gerçek işletme bilgilerini isteyin, ödeme yapılacak hesabın adının bu bilgilerle eşleştiğini kontrol edin ve tutar yüksekse alışverişten vazgeçmeyi düşünün. Hediye kartı, kripto para ya da üçüncü kişi hesaplarıyla ödeme yapmayın.
Instagram’da dolandırıldım, nereye başvurmalıyım?
Önce bankanızı arayın. Ardından profilin, paylaşımların, yazışmaların ve dekontun ekran görüntülerini saklayarak polise, jandarmaya ya da Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunun. Hesabı Instagram’a da şikayet edin. Hesaplar hızla kapatılabildiği için ekran görüntülerini hemen alın.