Kapora dolandırıcılığı nasıl işler?
Kalıp neredeyse hiç değişmez. Cazip bir ilan, hızlı ve sıcak bir satıcı, sonra şu cümle: “Birkaç kişi daha soruyor, küçük bir kapora gönderirsen senin için ayırırım.” Kapora gönderilir; satıcı ya ortadan kaybolur ya da bu kez “kargo ücreti”, “sigorta bedeli” gibi ikinci bir ödeme ister.
Tutar genellikle küçüktür; bu kasıtlıdır. Küçük tutar, “en fazla bunu kaybederim” diye düşünmenize yol açar. Dolandırıcı ise aynı ilanla onlarca kişiden kapora toplar.
Neden görmeden kapora verilmez?
Kapora, satıcının size güvenmesi için verilir; ama ürün ortada yokken satıcının size neden güvenmesi gerektiği değil, sizin satıcıya neden güvenmeniz gerektiği sorusu önemlidir. Ürünü görmediğiniz sürece bu soruya bir yanıtınız yoktur.
Kefildar şu an ödemeye aracılık etmediği için parayı tutmaz, aktarmaz ve iade edemez. Bu yüzden gönderdiğiniz kaporanın güvencesi yalnızca karşı tarafın dürüstlüğüdür. Görmeden gönderilen kapora, çoğu zaman ancak bankanızın ve yargının yardımıyla, o da her zaman değil, geri alınabilir.
- “Ayırma bedeli”, “rezervasyon ücreti”, “yol parası”, “sigorta bedeli”: adı ne olursa olsun ön ödemedir.
- Kefildar adına kapora, güvence bedeli ya da ödeme isteyen her mesaj dolandırıcılıktır.
- Satıcı kapora almadan ürünü göstermeyi reddediyorsa alışverişi bırakın.
Ürün alırken nasıl anlaşmalı?
Ürünü elden, kalabalık ve kameralı bir yerde teslim alın; inceledikten sonra ödeyin. Satıcı uzaktaysa görüntülü aramada ürünü, çalıştığını ve bugünün tarihini yazan bir kâğıdı birlikte göstermesini isteyin. Kargo zorunluysa kimliği doğrulanmış mağazaları ve değerlendirmesi olan satıcıları tercih edin.
Ödemeyi satıcının kendi adına kayıtlı hesabına yapın ve IBAN’da görünen adı kontrol edin. Hediye kartı, kripto para ya da üçüncü kişilerin hesapları ile ödeme yapmayın.
Usta ve hizmet işlerinde kapora
Tadilat, montaj ya da özel imalat gibi işlerde “malzeme parası” istenmesi olağan olabilir. Burada da kural değişmez, yalnızca uygulanışı değişir: bedelin tamamını iş başlamadan ödemeyin. Malzemeyi kendiniz almayı ya da ustanın malzemeyi sizin adınıza faturalı almasını önerin; ödemeyi aşamalara bölün ve her aşamayı gördükten sonra o aşamanın bedelini ödeyin.
Kapsamı, fiyatı, malzemeyi, süreyi ve ödeme aşamalarını Kefildar mesajlarında ya da ikinizin imzaladığı basit bir yazılı sözleşmede netleştirin. Kefildar’daki teklifler ve mesajlar silinemediği için bu anlaşmanın kaydı olarak kalır.
Sık sorulan sorular
Küçük bir kapora göndermek de mi riskli?
Evet. Kapora dolandırıcılığı zaten küçük tutarlar üzerine kuruludur: dolandırıcı aynı ilanla çok sayıda kişiden küçük kaporalar toplar. Ürünü görmeden gönderilen kaporanın güvencesi yalnızca karşı tarafın sözüdür. Kefildar ödemeye aracılık etmediği için bu parayı geri alamaz.
Usta iş başlamadan malzeme parası istiyor, ne yapmalıyım?
Bedelin tamamını ödemeyin. Malzemeyi kendiniz almayı ya da ustanın malzemeyi sizin adınıza faturalı almasını önerin. Ödemeyi iş aşamalarına bölün ve her aşamayı gördükten sonra o kısmı ödeyin. Kapsamı, fiyatı ve ödeme planını Kefildar mesajlarında ya da yazılı bir sözleşmede açıkça yazın.
Kapora gönderdim, satıcı cevap vermiyor. Ne yapmalıyım?
Hemen bankanızı arayıp durumu bildirin. Dekontu, IBAN’ı, ilan bağlantısını ve yazışmaların ekran görüntülerini saklayarak polise, jandarmaya ya da Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunun. Satıcıyı Kefildar’da sohbet menüsünden “Engelle / Şikayet et” ile “Dolandırıcılık şüphesi” seçerek bildirin.