Sahte ilanın tipik işaretleri
Sahte ilan, satılmayan bir ürünü satıyormuş gibi gösterir. Hedefi ürün satmak değil, sizden ön ödeme almaktır. Bu yüzden ilanın kendisinde çoğu zaman aynı eksikler görülür: gerçekçi olmayan bir fiyat, genel ve kısa bir açıklama, ürünün çevresini göstermeyen profesyonel fotoğraflar.
- Fotoğraflar katalog görseli gibi temiz, ya da her biri farklı bir ortamda çekilmiş.
- Açıklamada ürünün durumu, kullanım süresi ya da kusurları hakkında somut bilgi yok.
- Fiyat benzer ürünlerin çok altında ve bunun nedeni açıklanmamış.
- Satıcı sorularınıza değil, yalnızca “ödeme nasıl olacak” sorusuna yanıt veriyor.
- Aynı ilan farklı isimlerle ya da farklı şehirlerde de yayınlanmış.
Tersine görsel arama nasıl yapılır?
Tersine görsel arama, bir fotoğrafın internette başka nerelerde yer aldığını gösterir. Google Görseller ve Google Lens, Bing Görsel Arama ya da Yandex Görseller gibi araçlarla ilan fotoğrafını yükleyerek ya da ekran görüntüsünü kullanarak arama yapabilirsiniz. Telefonunuzda fotoğrafı uzun basıp görsel arama seçeneğini kullanmak da çoğu zaman mümkündür.
Aynı fotoğraf bir üreticinin sitesinde, başka bir ilan sitesinde ya da yıllar önceki bir paylaşımda çıkıyorsa, satıcının elinde o ürün olmayabilir. Aramada sonuç çıkmaması ise ilanın gerçek olduğunu kanıtlamaz; yalnızca bu kontrolden geçtiğini gösterir.
Satıcıdan kanıt isteyin
En güçlü kontrol, satıcıdan ürünün şimdi çekilmiş bir fotoğrafını istemektir: ürünün yanında adınızın ya da bugünün tarihinin yazdığı bir kâğıt olsun. Daha iyisi, Kefildar’daki görüntülü aramayla ürünü canlı görmektir. Elektronik ürünlerde çalışır hâlde, seri numarasıyla birlikte göstermesini isteyin.
Gerçek bir satıcı için bu birkaç dakikalık bir iştir. Bahane üreten, “güvenmiyorsan alma” diyerek konuşmayı kesen ya da hemen başka bir uygulamaya geçmek isteyen satıcı, sorunun yanıtını vermiş olur.
Sahte ilanı bildirin
Şüphelendiğiniz ilan sahibini sohbetin menüsünden “Engelle / Şikayet et” ile bildirin ve “Dolandırıcılık şüphesi” ya da “Uygunsuz içerik” seçin. Açıklamaya fotoğrafın başka nerede çıktığını yazmanız incelemeyi kolaylaştırır. Şikayet karşı tarafa bildirilmez; Kefildar ekibi inceler ve kurallara aykırı ilanlar kaldırılır.
Kefildar ilanların görsellerini yayından önce güvenlik taramasından geçirir, ama bir ilanın gerçek bir ürüne dayandığını garanti etmez. Bu yüzden ödeme kuralı değişmez: ürünü görmeden ödeme yapmayın.
Sık sorulan sorular
İlan fotoğrafının kopya olup olmadığını nasıl anlarım?
Fotoğrafı ya da ekran görüntüsünü Google Lens, Bing Görsel Arama veya Yandex Görseller gibi bir tersine görsel arama aracına yükleyin. Aynı fotoğraf başka ilanlarda, üretici sitelerinde ya da eski paylaşımlarda çıkıyorsa satıcının elinde o ürün olmayabilir. Satıcıdan ürünün yanında tarih yazan bir kâğıtla yeni fotoğraf da isteyin.
Görsel aramada sonuç çıkmadıysa ilan gerçek midir?
Kesin değildir. Sonuç çıkmaması yalnızca fotoğrafın internette başka yerde bulunamadığını gösterir. Dolandırıcılar başkalarının özel mesajlarla gönderdiği fotoğrafları da kullanabilir. Ürünü görüntülü aramada ya da yüz yüze görün ve ödemeyi ancak kontrol ettikten sonra yapın.
Sahte ilanı nasıl bildiririm?
İlan sahibiyle sohbeti açın, sağ üstteki menüden “Engelle / Şikayet et”i seçin, “Dolandırıcılık şüphesi” ya da “Uygunsuz içerik”i işaretleyin ve kısa bir açıklama yazın. Şikayet karşı tarafa bildirilmez. Kefildar ekibi inceler ve kurallara aykırı ilanları kaldırır.